კოზანელი ოსტატის ხელნაკეთი გიტარები მსოფლიოს მასშტაბით იყიდება
კოზანელი ოსტატის ხელნაკეთი გიტარები მსოფლიოს მასშტაბით იყიდება
ხის ნაჭრების მუსიკალურ ინსტრუმენტებად გარდაქმნით იქცა ბავშვობის უბრალო გატაცება ხელოვნებად, რომელმაც ბერძენი ოსტატის, ვასილის ვასილიადისის, სახელი კლასიკური გიტარის სამყაროში ყველასთვის ცნობილი გახადა.
კოზანიდან, საკუთარი სახელოსნოდან, ის დღეს მაღალი ოსტატობით დამზადებულ კლასიკურ გიტარებს ქმნის. თითოეული ინსტრუმენტი მთლიანად ხელით მზადდება და კონკრეტული მუსიკოსის მოთხოვნებსა და დაკვრის სტილს ერგება.
„ბავშვობიდან მქონდა სურვილი, სხვადასხვა ნივთი საკუთარი ხელით შემექმნა“, – იხსენებს ვასილის ვასილიადისი. თავდაპირველად ის მშვილდებს, ისრებსა და სხვადასხვა სათამაშოს ამზადებდა, მოგვიანებით კი მუსიკალურ ინსტრუმენტებზე გადავიდა.
მას ხელობისადმი ინტერესი ნაწილობრივ მამის წყალობით განუვითარდა. მამა მეფუტკრე იყო და ხის დასამუშავებელი ხელსაწყოები ჰქონდა, ამიტომ ვასილი მათ გამოყენებას ჯერ კიდევ ბავშვობაში მიეჩვია.
პირველად მან პონტური ლირები დაამზადა, შემდეგ კი სხვადასხვა ბერძნული საკრავი: ბაგლამა, ძურასი, კემენჩე, ლაუთო და ბუზუკი. ამასთან, ცდილობდა ყველა ინსტრუმენტზე დაკვრაც ესწავლა, რათა საკუთარი ნამუშევარი თავად შეეფასებინა.
მისი ცხოვრების გარდამტეხი მომენტი 25 წლის ასაკში დადგა. 1982 წელს ხელში ჩაუვარდა ჟურნალი TaR, რომლის გამომცემელი კომპოზიტორი, სიმღერების ავტორი და გიტარისტი ნოტის მავრუდისი იყო. ჟურნალში ეტაპობრივად იყო აღწერილი კლასიკური გიტარის დამზადების პროცესი.
სწორედ ამ ინსტრუქციის მიხედვით შექმნა ვასილიადისმა თავისი პირველი კლასიკური გიტარა.
მიუხედავად იმისა, რომ იმ პერიოდში ის ძირითადად საბერძნეთის ელექტროენერგიის კომპანიაში მუშაობდა, გიტარების დამზადება არ შეუწყვეტია.
პირველ წლებში მის მიერ დამზადებულ თითოეულ გიტარას მეგობარი გიტარისტები ამოწმებდნენ. ისინი სახელოსნოში მოდიოდნენ, უკრავდნენ ინსტრუმენტზე და საკუთარ შეფასებებს უზიარებდნენ ოსტატს. მიღებული რჩევების საფუძველზე იგი კონსტრუქციასა და დეტალებს თანდათან აუმჯობესებდა.
დღეს, 70 წლის ასაკში, ვასილიადისს უკვე ოთხ ათწლეულზე მეტი გამოცდილება აქვს და ამბობს, რომ ინსტრუმენტის ხარისხის შესაფასებლად პირველ რიგში საკუთარ გამოცდილებას ეყრდნობა.
მისი საინჟინრო განათლებაც მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. ავტომატიკის ინჟინერიის შესწავლის შემდეგ მან განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმო აკუსტიკას, ფიზიკასა და ხის მასალის ქცევას.
კარგი კლასიკური გიტარის შექმნა მხოლოდ ხელოსნობას არ ნიშნავს. ვასილიადისის განმარტებით, სიმები, ზედა დეკა, უკანა ნაწილი და ინსტრუმენტის შიდა ჰაერის მოცულობა ერთმანეთთან დაკავშირებულ ვიბრაციულ სისტემას ქმნის.
ამ ნაწილებმა ერთმანეთთან სწორ სიხშირეებზე უნდა იმუშაონ, რათა გიტარამ ძლიერი, მდიდარი და დაბალანსებული ხმა გამოიღოს.
ოსტატი ასევე მიჰყვება ცნობილი ესპანელი გიტარის ოსტატის, იგნასიო ფლეტას, პრინციპებს. მისი ერთ-ერთი მთავარი მიდგომაა, რომ გიტარის უკანა ნაწილი ზედა დეკასთან ერთ სიხშირეზე არ უნდა რეზონირებდეს. ამ გზით სიმების ენერგია უფრო ეფექტურად გადადის იმ ნაწილში, სადაც სასურველი ხმის წარმოქმნა ხდება.
ერთი გიტარის დასამზადებლად დაახლოებით თვენახევარია საჭირო. თუმცა, რადგან დამზადების სხვადასხვა ეტაპზე ხის დაყოვნებისა და გაშრობის პერიოდებია საჭირო, ვასილიადისს შეუძლია ერთდროულად რამდენიმე ინსტრუმენტზე იმუშაოს.
ვასილიადისის ხელობამ საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა. ის თანამშრომლობს კლასიკური გიტარის ოთხ ცნობილ კომპანიასთან სლოვენიაში, გერმანიაში, საფრანგეთსა და პოლონეთში, ხოლო მისი ხელით შექმნილი ინსტრუმენტები უკვე ევროპის სხვადასხვა ქვეყნის მუსიკოსების ხელშია.
თუმცა საერთაშორისო წარმატებაზე მეტად ოსტატისთვის ალბათ ის მომენტებია ძვირფასი, როდესაც მისი სახელოსნო ისევ ბავშვების ხმებით ივსება.
ზაფხულობით ქალაქიდან მისი ექვსი შვილიშვილი ჩადის და, როგორც თავად ხუმრობით ამბობს, ისინი სახელოსნოს „იკავებენ“.
უფროსმა შვილიშვილმა მასთან ერთად უკვე დაამზადა ბაგლამა. ახლა კი ახალი თაობის ჯერია. წელს ისინი მშვილდისა და არბალეტის შექმნას სწავლობენ.
ეს კი თითქოს ვასილიადისის საკუთარი ცხოვრების ისტორიის გაგრძელებაა: ბავშვობაში შექმნილი სათამაშოებიდან დაწყებული და მსოფლიოს მუსიკოსებისთვის ხელით დამზადებულ ძვირფას გიტარებამდე ხელობის სიყვარული თაობიდან თაობას გადაეცემა.
