სასურსათო კრიზისი: „ელ ნინიოს“ფენომენი მსოფლიოს სურსათზე ფასების ახალი მატებით ემუქრება

სურსათის ფასებზე  მოსალოდნელი ახალი, აღმავალი ზეწოლა უახლოეს თვეებში გამოწვეული იქნება წყნარ ოკეანეში ეგრეთწოდებული “ელ ნინიოს” პერიოდული ფენომენის გააქტიურებით, რომელიც, სავარაუდოდ, მკვეთრად გაზრდის ტემპერატურას აზიისა და ცენტრალური ამერიკის პროდუქტიულ ზონებში მომდევნო პერიოდში. ასევე მოსალოდნელი ძლიერი წვიმები სამხრეთ ამერიკის რაიონებში.

“ელ ნინიოს” წინა ეპიზოდებმა, განსაკუთრებით 2009-10 და 2015-16 წლებში, გამოიწვია გახანგრძლივებული სიცხე, გვალვა და დროდადრო წყალდიდობა, რამაც თავის მხრივ გამოიწვია სერიოზული პრობლემები ნათესებთან და მოსავალთან დაკავშირებით, რასაც მოჰყვა სურსათის ფასების ზრდა.

“ელ ნინიოს” ეფექტის მანიშნებელია ის, რომ ევროპის ცენტრალური ბანკის წარსული ეპიზოდების ანალიზის მიხედვით, ტემპერატურის ერთი გრადუსი ცელსიუსით მატება იწვევს გლობალურ საკვებზე ფასების ზრდას 6%-ზე მეტით, ფენომენის დაწყებიდან ერთი წლის შემდეგ.

ელ ნინიოს „საფრთხეს“ მთელ მსოფლიოში ოჯახების „საფულეზე“, ემატება რისკების ქსელი, რომელიც უკვე ახორციელებს ძლიერ ინფლაციურ ზეწოლას სურსათის ფასზე.

გლობალური სასურსათო დაუცველობის ორი მთავარი ფაქტორი, გარდა ელ ნინიოსი, არის შეთანხმების ჩაშლა შავი ზღვის გავლით უკრაინული მარცვლეულის ექსპორტის შესახებ ივლისში. რუსეთის მიერ შავ ზღვაში, ასევე დუნაის მახლობლად საწყობების, პორტების და ბორნების დაბომბვის შემდეგ მიღებული ერთდროული გადაწყვეტილება ბრინჯის ყველა ჯიშის ექსპორტის აკრძალვის ან მკაცრად შეზღუდვის შესახებ, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ფასების გაძვირება შიდა ბაზარზე.

იმის გათვალისწინებით, რომ რუსეთი, უკრაინა და ინდოეთი ისტორიულად მარცვლეულის, სიმინდის, ზეთისა და ბრინჯის სამი უმსხვილესი ექსპორტიორია მსოფლიოში, რუსეთ- უკრაინის ომთან დაკავშირებით მიმდინარე მოვლენებმა სერიოზული კრიზისი გამოიწვია წარმოებისა და ტრანსპორტირების ჯაჭვში.

ბაზრის ვეტერანები ასევე აღნიშნავენ, რომ არსებობს კონტეინერების გადაადგილების რისკი, რაც იმას ნიშნავს, რომ თუნდაც ერთი საქონლის, როგორიცაა ხორბალი, გაძვირებამ, შეიძლება გამოიწვიოს დომინოს ეფექტი ბრინჯის ფასებზე, იმის გათვალისწინებით, რომ ეს არის უმარტივესი ალტერნატივა მრავალი მომხმარებლისთვის.  განსაკუთრებით განვითარებად ქვეყნებში.

დამატებით შეშფოთებას იწვევს ინდური შაქრის ექსპორტის შეზღუდვის შესაძლებლობა ბოლო თვეების განმავლობაში წარმოების ადგილებში დაფიქსირებული წყლის დეფიციტის შედეგად.