21 ივნისი წლის ყველაზე გრძელ დღედ ითვლება
21 ივნისი წლის ყველაზე გრძელ დღედ ითვლება
ზაფხული ოფიციალურად 1 ივნისს იწყება, მაგრამ წელიწადის ყველაზე ცხელი სეზონი 21 ივნისს, ზაფხულის მზებუდობის დღიდან იწყებს ატმოსფეროში გაბატონებას. დღეს საბერძნეთის მოსახლეობა წლის ყველაზე ხანგრძლივ დღეს და მოკლე ღამეს იხილავს. ამ დღეს მზე ცაზე ყველაზე მაღალ წერტილს აღწევს, რის შედეგადაც დღის ხანგრძლივობა წლის განმავლობაში ყველაზე დიდია, ხოლო ღამე – ყველაზე მოკლე.
ზაფხულის მზებუდობა ყოველ წელს, 20 ივნისიდან 22 ივნისამდე პერიოდს მოიცავს, როდესაც მზე ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს უკიდურეს წერტილს აღწევს და შედეგად დღე 17 საათის განმავლობაში გრძელდება.
მსოფლიოში ყველაზე ცნობილი ადგილი, სადაც მზებუდობას აღნიშნავენ, ინგლისის სამხრეთ-დასავლეთში მდებარე პრეისტორიული მონუმენტი სტოუნჰენჯია.
ერთ-ერთი თეორიის მიხედვით, გიგანტური ქვებით აგებული ეს ნაგებობა, მზესა და მზებუდობის მოვლენას უკავშირდებოდა. სწორედ ამიტომ 21 ივნისს მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან, ამ ადგილს ათასობით ტურისტი სტუმრობს.
მზებუდობა ყოველწლიურად 21 ივნისს არ ემთხვევა. ის შეიძლება 20, 21 ან 22 ივნისს დადგეს, რაც დედამიწის მზის გარშემო მოძრაობისა და კალენდარული წლის ხანგრძლივობას შორის არსებული მცირე განსხვავებით აიხსნება.
ამ მოვლენის მიზეზი დედამიწის ღერძის დახრაა. ზაფხულის მზებუდობის დროს ჩრდილოეთი ნახევარსფერო მზისკენ ყველაზე მეტად არის მიმართული, რის გამოც მზის შუქს უფრო დიდი ხნის განმავლობაში იღებს. სწორედ ეს ქმნის წელიწადის სეზონურ ცვლილებებს.
მზებუდობა მხოლოდ ასტრონომიული მოვლენა არ არის. საუკუნეების განმავლობაში მას მნიშვნელოვანი კულტურული და სიმბოლური დატვირთვა ჰქონდა. სხვადასხვა ხალხი მზებუდობას უკავშირებდა მიწათმოქმედებას, ბუნების ციკლს, მოსავლის აღებასა და საზოგადოებრივ ტრადიციებს.
ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ტრადიცია პირენეის მთებში იმართება, სადაც ზაფხულის მზებუდობის ღამეს ანთებული ჩირაღდნები მთებიდან სოფლებში გადააქვთ და დიდ კოცონებს ანთებენ. ეს რიტუალი განახლების, ერთიანობისა და თაობებს შორის კავშირის სიმბოლოდ მიიჩნევა და დღემდე კულტურული მემკვიდრეობის მნიშვნელოვან ნაწილად რჩება.
