1 ოქტომბერი ხანდაზმულთა საერთაშორისო დღეა
1 ოქტომბერი ხანდაზმულთა საერთაშორისო დღეა
საბერძნეთში მოსახლეობის 23,7% 65 წლის ზემოთ არის, რაც ნიშნავს, რომ თითქმის ყოველი მეოთხე ადამიანი ხანდაზმულ ასაკობრივ ჯგუფს მიეკუთვნება. ქვეყნის დემოგრაფიული დაბერება ჯანდაცვისა და სოციალური დაცვის სისტემების გადახედვის აუცილებლობას აჩენს.
1 ოქტომბერს აღინიშნება ხანდაზმულთა საერთაშორისო დღე, რომლის წლევანდელი თემაა „ხანგრძლივი სიცოცხლის ეპოქა: სისტემების გადაფასება უფრო ხანგრძლივი ცხოვრებისათვის“. გაეროს მონაცემებით, მსოფლიოში 60 წლისა და უფრო დიდი ასაკის დაახლოებით 1,2 მილიარდი ადამიანი ცხოვრობს და 2050 წლისთვის მათი რაოდენობა 2,1 მილიარდამდე გაიზრდება.
ევროკავშირშიც მოსახლეობა სწრაფად ბერდება. 2025 წლის 1 იანვრის მონაცემებით, ევროკავშირში 65 წლისა და უფრო დიდი ასაკის 99 მილიონი ადამიანი ცხოვრობდა, რაც მთლიანი მოსახლეობის 22%-ს შეადგენს. 80 წლისა და უფრო დიდი ასაკის მოსახლეობის წილი 6% იყო.
საბერძნეთში, საბერძნეთის სტატისტიკური სამსახურის მონაცემებით, 2025 წლის 1 იანვარს ქვეყნის მოსახლეობა 10 372 335 ადამიანს შეადგენდა. მათგან 23,7% 65 წლისა და უფრო დიდი ასაკის იყო, მაშინ როცა 0–14 წლის ასაკის მოსახლეობა მხოლოდ 12,8%-ს შეადგენდა. დაბერების ინდექსმა 185,4-ს მიაღწია, ანუ ყოველ 100 ბავშვზე 0–14 წლის ასაკში დაახლოებით 185 ადამიანი 65 წლის და ზემოთ მოდიოდა.
აღნიშნულ პრობლემას კიდევ უფრო ამძაფრებს დაბალი შობადობა. 2024 წელს საბერძნეთში 68 309 დაბადება და 125 873 გარდაცვალება დაფიქსირდა.
დემოგრაფიული დაბერება მხოლოდ სტატისტიკური მაჩვენებელი არ არის. ის ცვლის ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საჭიროებებს. საბერძნეთის გერონტოლოგიისა და გერიატრიის საზოგადოება მიუთითებს, რომ საჭიროა მეტი ყურადღება დაეთმოს პრევენციას, პირველად ჯანდაცვას, გერიატრიულ შეფასებას, რეაბილიტაციას, შინმოვლას და ხანგრძლივ მოვლას. მიზანი უნდა იყოს ხანდაზმულთა ჯანმრთელობის, დამოუკიდებლობისა და ფუნქციური შესაძლებლობების მაქსიმალურად ხანგრძლივი შენარჩუნება.
ექსპერტების შეფასებით, პასუხი მხოლოდ მეტი საავადმყოფოსა და მოვლის დაწესებულების შექმნა არ არის. აუცილებელია ჯანდაცვისა და სოციალური დაცვის სისტემების უფრო ფართო რეფორმირება, რათა ისინი მორგებული იყოს ხანგრძლივი სიცოცხლის ახალ რეალობაზე.
ამასთან, სპეციალისტები ხაზს უსვამენ, რომ ასაკის მატება ავტომატურად არ ნიშნავს ჯანმრთელობის გაუარესებას, სისუსტეს ან საზოგადოებრივი ცხოვრებიდან გამორიცხვას. მათი მიზანია ისეთი საზოგადოების ჩამოყალიბება, სადაც ხანდაზმული ადამიანები შეძლებენ დარჩნენ აქტიურ, დამოუკიდებელ და საზოგადოების სრულფასოვან წევრებად.
საბერძნეთისთვის დემოგრაფიული დაბერება ერთდროულად წარმოადგენს როგორც მნიშვნელოვან გამოწვევას, ისე შესაძლებლობას, გადაფასდეს ჯანდაცვისა და სოციალური დაცვის სისტემა და შეიქმნას ასაკისადმი უფრო თანასწორი და ღირსებაზე დაფუძნებული გარემო.
